Myjnia dezynfektor a myjnia ultradźwiękowa – czym się różnią i którą wybrać do sterylizatorni?

Myjnia dezynfektor a myjnia ultradźwiękowa to dwa różne urządzenia sterylizatorni. Obie służą do czyszczenia narzędzi medycznych, jednak działają zupełnie inaczej. Ponieważ prawidłowa dekontaminacja poprzedza każdą sterylizację, wybór właściwego urządzenia jest kluczowy. Dlatego wyjaśniamy, czym różnią się oba rozwiązania i kiedy warto stosować każde z nich.

Dlaczego mycie narzędzi przed sterylizacją jest obowiązkowe?

Przed sterylizacją każde narzędzie musi przejść etap mycia i dezynfekcji. Wynika to z Rozporządzenia Ministra Zdrowia z 26 czerwca 2012 r. Przepisy wymagają, aby proces dekontaminacji był automatyczny i technologicznie powtarzalny.

Pominięcie mycia stwarza poważne ryzyko. Pozostałości organiczne na narzędziach blokują parę podczas sterylizacji. W efekcie autoklaw nie wyjaławia skutecznie zanieczyszczonego narzędzia. Ponadto ręczne mycie naraża personel na kontakt z materiałem zakaźnym. Dlatego mycie maszynowe jest rozwiązaniem zalecanym i bezpieczniejszym.

Jak działa myjnia dezynfektor?

Myjnia dezynfektor – zwana też termodezynfektorem – przeprowadza pełny cykl w jednym procesie. Składa się on z kilku etapów. Pierwszy to płukanie wstępne zimną wodą. Następnie urządzenie przeprowadza mycie zasadnicze z detergentem. Potem następuje dezynfekcja termiczna gorącą wodą. Na końcu urządzenie płucze narzędzia wodą demineralizowaną i suszy je aktywnie.

Kluczowym elementem jest dezynfekcja termiczna. Norma EN ISO 15883 określa jej skuteczność wskaźnikiem A0. Dla narzędzi chirurgicznych wymagane minimum to A0 = 3000. Oznacza to ekspozycję na temperaturę 90°C przez 300 sekund lub 93°C przez 100 sekund. Dzięki temu termodezynfektor eliminuje bakterie, wirusy i grzyby. Co ważne, nie wymaga przy tym chemicznych środków dezynfekcyjnych – wystarczy ciepło i woda.

MELAG MELAtherm 10 Evolution

W ofercie Centromedic dostępny jest termodezynfektor MELAG MELAtherm 10 Evolution. Urządzenie spełnia normę EN ISO 15883. Oferuje trzy programy: uniwersalny, szybki i intensywny. Funkcja Aqua Boost zwiększa skuteczność mycia o 40% względem poprzedniego modelu. Po zakończeniu cyklu urządzenie przeprowadza aktywne suszenie. Dzięki temu narzędzia – w tym te z wgłębieniami – są suche i gotowe do pakietowania.

Dane z każdego cyklu urządzenie zapisuje na karcie CF. Aplikacja MELAconnect umożliwia zdalną kontrolę pracy myjni. Urządzenie produkowane jest w Niemczech. Dostępne jest w wersji 230V (standardowej) oraz 400V, która skraca czas cyklu.

Do prawidłowej pracy termodezynfektora niezbędna jest woda zdemineralizowana. Dlatego warto wyposażyć sterylizatornię w demineralizator. W ofercie Centromedic dostępny jest Demineralizator MELAdem 40, który zapewnia odpowiednią jakość wody do płukania końcowego.

Jak działa myjnia ultradźwiękowa?

Myjnia ultradźwiękowa czyści narzędzia za pomocą kawitacji akustycznej. Generator ultradźwięków wytwarza fale o częstotliwości 20–40 kHz. Powodują one powstawanie i implodowanie mikroskopijnych pęcherzyków w cieczy. Energia uwalniana podczas implozji mechanicznie usuwa zanieczyszczenia. Dotyczy to również trudno dostępnych szczelin i wewnętrznych kanałów narzędzi.

Proces przebiega w niskiej temperaturze – zazwyczaj 30–60°C. Dlatego myjnia ultradźwiękowa nadaje się do czyszczenia narzędzi termolabilnych. Jednak istnieje ważne ograniczenie: urządzenie przeprowadza wyłącznie mycie. Nie zapewnia dezynfekcji termicznej w rozumieniu normy EN ISO 15883. W związku z tym po czyszczeniu narzędzia wymagają dodatkowego płukania i suszenia przed dalszą sterylizacją.

Czego myjnia ultradźwiękowa nie zastępuje?

Myjni ultradźwiękowej nie stosuje się jako samodzielnego urządzenia dla narzędzi krytycznych. Nie przeprowadza dezynfekcji termicznej i nie suszy narzędzi automatycznie. Ponadto producenci niektórych instrumentów zabraniają ich czyszczenia ultradźwiękowego. Dotyczy to np. narzędzi z mikrolusterkami lub z powłokami anodowanymi. Dlatego przed zakupem zawsze sprawdzaj instrukcję obsługi konkretnych narzędzi.

Myjnia dezynfektor a myjnia ultradźwiękowa – porównanie

Poniższa tabela zestawia najważniejsze różnice między oboma urządzeniami:

Kryterium	Myjnia dezynfektor	Myjnia ultradźwiękowa
Zasada działania	Woda + detergent + temperatura 90–95°C	Kawitacja ultradźwiękowa w kąpieli z detergentem
Efekt końcowy	Mycie + dezynfekcja termiczna w jednym cyklu	Wyłącznie mycie – brak dezynfekcji termicznej
Norma	EN ISO 15883	Brak normy dla dezynfekcji
Suszenie	Aktywne – narzędzia suche po cyklu	Brak – narzędzia mokre po cyklu
Narzędzia termolabilne	Nie – wysoka temperatura może uszkodzić	Tak – proces w niskiej temperaturze
Dokumentacja cyklu	Automatyczna (karta CF, aplikacja)	Brak automatycznej dokumentacji
Rola w protokole	Urządzenie główne – samodzielny etap	Urządzenie pomocnicze – etap wstępny

Myjnia dezynfektor czy myjnia ultradźwiękowa – którą wybrać?

Wybór zależy od rodzaju narzędzi i struktury procesu w danej placówce. W praktyce oba urządzenia często uzupełniają się nawzajem. Poniżej przedstawiamy praktyczne wskazówki:

• Gabinety lekarskie i stomatologiczne, bloki operacyjne: podstawą powinien być termodezynfektor. Zapewnia pełny cykl mycia, dezynfekcji i suszenia zgodny z EN ISO 15883.
• Narzędzia termolabilne: myjnia ultradźwiękowa pozwala je wyczyścić w niskiej temperaturze. Następnie wymagają dezynfekcji chemicznej.
• Usuwanie trudnych zabrudzeń: myjnia ultradźwiękowa jako etap wstępny skutecznie czyści szczeliny przed myciem maszynowym.
• Automatyzacja i dokumentacja: termodezynfektor jest rozwiązaniem wystarczającym i zalecanym przez normy jako urządzenie główne.

Podsumowując: dla większości placówek medycznych termodezynfektor jest urządzeniem podstawowym. Myjnia ultradźwiękowa stanowi natomiast cenne uzupełnienie dla wybranych narzędzi.

Dokumentacja procesu mycia – obowiązek każdej sterylizatorni

Placówki medyczne mają obowiązek dokumentowania procesów dekontaminacji. Termodezynfektory automatycznie rejestrują parametry każdego cyklu. Dlatego spełnienie tego wymogu nie wymaga dodatkowej pracy personelu. MELAG MELAtherm 10 Evolution archiwizuje dane na karcie CF i w aplikacji MELAconnect.

Myjnie ultradźwiękowe natomiast nie generują automatycznej dokumentacji. W związku z tym w placówkach wymagających pełnej dokumentacji stanowią wyłącznie urządzenie pomocnicze.

Podsumowanie

Myjnia dezynfektor i myjnia ultradźwiękowa to urządzenia o różnym przeznaczeniu. Termodezynfektor przeprowadza pełny cykl: mycie, dezynfekcję termiczną i suszenie. Spełnia normę EN ISO 15883 i stanowi podstawowe wyposażenie każdej sterylizatorni. Myjnia ultradźwiękowa skutecznie czyści narzędzia kawitacją. Jednak nie zastępuje dezynfekcji termicznej i wymaga dodatkowych etapów.

Dlatego najlepszym rozwiązaniem dla większości placówek jest termodezynfektor jako urządzenie główne. Myjnia ultradźwiękowa uzupełnia go opcjonalnie przy narzędziach termolabilnych. Sprawdź ofertę Centromedic i zapoznaj się ze szczegółami termodezynfektora MELAG MELAtherm 10 Evolution. Produkowany przez MELAG dostępny z pełnym serwisem w Polsce.